سهمیه مناطق کنکور ۱۴۰۵؛ راهنمای کامل نحوه‌ی تعیین، تفاوت مناطق و انتخاب رشته‌ی هوشمندانه

انتخاب رشته‌ی کنکور ۱۴۰۵ از روز دوشنبه ۱۳ مهر آغاز شده و داوطلبان تا پنجشنبه ۱۶ مهر 1405 فرصت دارند کدرشته‌محل‌های خود را نهایی کنند. در این میان، یکی از مهم‌ترین عواملی که می‌تواند شانس قبولی شما را تحت تأثیر قرار دهد، سهمیه‌ی مناطق است.

اگر شما هم نمی‌دانید در کدام منطقه قرار دارید، تفاوت منطقه‌ی یک، دو و سه چیست و سهمیه‌ی مناطق چگونه روی قبولی‌تان تأثیر می‌گذارد، این مقاله از وبلاگ تراز دقیقاً برای شماست. در ادامه، همه‌چیز درباره‌ی سهمیه‌ی مناطق کنکور ۱۴۰۵ را به زبان ساده بررسی می‌کنیم.

📌 خلاصه‌ی اطلاعات کلیدی

🗺️ سهمیه‌ی مناطق چیست و چرا وجود دارد؟

سهمیه‌ی مناطق، یک مکانیزم در پذیرش دانشگاه‌هاست که با هدف ایجاد فرصت‌های برابر آموزشی و کاهش نابرابری‌ها میان داوطلبان مناطق مختلف کشور طراحی شده است. همه‌ی داوطلبان کنکور سراسری، مشمول سهمیه‌ی مناطق هستند و بر اساس محل تحصیل خود در یکی از سه منطقه قرار می‌گیرند.

هدف اصلی این سهمیه‌بندی، ایجاد شرایط نسبتاً برابر در بدو ورود و توزیع عادلانه‌ی فرصت‌های تحصیلی آموزش عالی است. به عبارت ساده‌تر، این سهمیه باعث می‌شود دانش‌آموزی که در منطقه‌ای با امکانات آموزشی محدودتر تحصیل کرده است، با دانش‌آموزی که در بهترین مدارس تهران درس خوانده، مستقیماً مقایسه نشود.

📍 نحوه‌ی تعیین منطقه‌ی داوطلب

ملاک اصلی تعیین سهمیه‌ی مناطق، بخش محل تحصیل سه سال آخر دوره متوسطه است. برای داوطلبان نظام آموزشی جدید ۳-۳-۳، این سه سال شامل پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم می‌شود.

نکات مهم در تعیین منطقه:

• اگر سه سال آخر تحصیل شما در مناطق مختلف بوده: سهمیه شما بر اساس منطقه مرفه‌تر (حتی اگر فقط یک سال از سه سال در آن منطقه بوده باشید) تعیین می‌شود.

• فارغ‌التحصیلان کاردانی پیوسته: بر اساس بخش محل تحصیل سال اول، دوم و سوم هنرستان، دارای یکی از سهمیه‌های منطقه‌ی یک، دو یا سه خواهند بود.

• تحصیل در خارج از کشور: متقاضیانی که حداقل دو سال از سه سال آخر تحصیل خود را در خارج از کشور گذرانده‌اند، جزو سهمیه‌ی منطقه سه محسوب می‌شوند.

• متقاضیان دارای معلولیت: همه متقاضیان دارای معلولیت بینایی، شنوایی، جسمی حرکتی، آسیب گفتار و زبان، تکاملی رشد و اعصاب و روان، جزو سهمیه‌ی منطقه سه محسوب می‌شوند.

• طلاب حوزه‌های علمیه: سهمیه‌ی مناطق برای متقاضیان طلبه‌ی سطح یک، بر اساس بخش محل اخذ مدرک سه سال آخر سطح یک حوزه تعیین می‌شود.

📊 تفاوت مناطق سه‌گانه

منطقه‌ی یک (۱)

منطقه‌ی یک شامل شهرهای بزرگ و برخوردار از نظر امکانات آموزشی است. رقابت در این منطقه به دلیل تمرکز دانش‌آموزان مستعد و مدارس برتر، فشرده‌تر است.

بخش‌های دارای سهمیه‌ی منطقه‌ی یک:

منطقه‌ی دو (۲)

منطقه دو شامل شهرها و استان‌های نیمه‌پیشرفته است. داوطلبان این منطقه در سطح متوسطی از نظر امکانات آموزشی قرار دارند و رقابت در آن نسبت به منطقه یک کمتر است.

بخش‌های دارای سهمیه‌‌ی منطقه‌ی دو:

توجه: بخش‌هایی که در جدول‌های ۱ و ۲ (منطقه یک و دو) قرار ندارند، دارای سهمیه‌ی منطقه‌‌ی سه محسوب می‌شوند.

منطقه‌ی سه (۳)

منطقه‌ی سه شامل مناطق کمتر توسعه‌یافته و روستایی است. داوطلبان این منطقه با وجود محدودیت‌های آموزشی، از شانس بیشتری برای قبولی در رشته‌های پرطرفدار برخوردار می‌شوند.

🔍 تداخل سهمیه‌ی مناطق با بومی‌گزینی؛ نکته‌ای که باید بدانید

یکی از مهم‌ترین نکاتی که بسیاری از داوطلبان از آن غافل می‌شوند، تداخل سهمیه‌ی مناطق با بومی‌گزینی است.

نکته کلیدی: اگر داوطلبی سهمیه‌ی منطقه‌ی سه دارد، اما در رشته‌ای ثبت‌نام کند که بومی استان یا ناحیه‌ی او نیست، در واقع در سهمیه‌ی آزاد رقابت می‌کند و سهمیه‌ی منطقه سه روی او اعمال نمی‌شود.

مثال روشن:

فرض کنید داوطلبی از استان یزد با سهمیه‌ی منطقه‌ی سه در گروه علوم ریاضی است. اگر این داوطلب رشته‌ی مهندسی معماری را در دانشگاه یزد یا اصفهان انتخاب کند، چون رشته‌ی بومی محسوب می‌شود، در بین داوطلبان هم‌سهمیه‌ی خودش (منطقه سه) گزینش می‌شود. اما اگر همان داوطلب، مهندسی معماری در دانشگاه تهران را انتخاب کند، چون بومی تهران نیست، در سهمیه‌ی آزاد با سایر داوطلبان رقابت می‌کند.

📊 نحوه‌ی اعمال بومی‌گزینی در دوره‌های مختلف

🎖️ سایر سهمیه‌ها و تعهدات

سهمیه‌ی ایثارگران

• سهمیه‌ی ۲۵ درصدی: همسر و فرزندان شهدا، آزادگان و همسر و فرزندان آنان، جانبازان ۲۵ درصد و بالاتر و همسر و فرزندان آنان. حدنصاب نمره: ۷۰٪ نمره آخرین فرد پذیرفته‌شده در گزینش آزاد.

• سهمیه‌ی ۵ درصدی: جانبازان زیر ۲۵ درصد و همسر و فرزندان آنان، همسر و فرزندان رزمندگان با حداقل ۶ ماه حضور داوطلبانه در جبهه. حدنصاب نمره: ۷۰٪ نمره گزینش آزاد.

سهمیه‌ی رزمندگان

رزمندگان با حداقل ۶ ماه حضور داوطلبانه در جبهه، جزو سهمیه رزمندگان محسوب می‌شوند. حدنصاب نمره برای این متقاضیان ۷۵٪ نمره گزینش آزاد است.

سهمیه‌ی خانواده شهدا

پدر، مادر، خواهر و برادر شهید جزو سهمیه خانواده شهدا محسوب می‌شوند.

سهمیه‌ی مناطق محروم

حداقل ۴۰٪ ظرفیت کدرشته‌محل‌های ناحیه‌ای، قطبی و کشوری دوره روزانه دانشگاه‌های واقع در ۹ استان محروم (ایلام، بوشهر، چهارمحال و بختیاری، سیستان و بلوچستان، کردستان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، لرستان و هرمزگان) به متقاضیان بومی همان استان اختصاص می‌یابد.

سهمیه‌ی بهیاران

سهمیه بهیاری، ۵ درصد از ظرفیت رشته‌های پرستاری، اتاق عمل و هوشبری در دانشگاه‌های دولتی و پردیس‌ها را به داوطلبان واجد شرایط اختصاص می‌دهد.

سهمیه‌ی متقاضیان جنوب استان کرمان و شهرستان بشاگرد

متقاضیان بومی شهرستان‌های جیرفت، عنبرآباد، کهنوج، رودبار، قلعه گنج و منوجان و شهرستان بشاگرد در استان هرمزگان، می‌توانند کدرشته‌های اختصاصی این مناطق را انتخاب کنند.

سهمیه‌ی متقاضیان شهرستان ابوموسی

پذیرش متقاضیان بومی ابوموسی در دانشگاه هرمزگان، همانند شرایط پذیرش رزمندگان است (سهمیه ۴۰ درصدی ظرفیت با اعمال ۷۵ درصد حدنصاب گزینش آزاد).

سهمیه‌ی مناطق درگیر بلایای طبیعی

حداکثر ۵ درصد مجموع ظرفیت دوره روزانه دانشگاه‌های واقع در استان‌های درگیر بلایای طبیعی، به متقاضیانی که محل اقامت یا تحصیل آن‌ها در یکی از شهرها یا بخش‌های درگیر بوده، اختصاص می‌یابد.

🛠️ توصیه‌های کلیدی برای انتخاب رشته با سهمیهD مناطق

(1) منطقه‌ی خود را به‌درستی شناسایی کنید

اگر در سه سال آخر تحصیل، بخش محل تحصیل شما متفاوت بوده، منطقه‌ی مرفه‌تر ملاک است. برای اطمینان، کارنامه‌ی اولیه‌ی خود را بررسی کنید و در صورت مغایرت، پیگیری کنید.

(2) تفاوت بومی‌گزینی با سهمیه‌ی مناطق را درک کنید

سهمیه‌ی مناطق فقط در کدرشته‌محل‌هایی اعمال می‌شود که بومی محسوب می‌شوند. اگر رشته‌ای را در منطقه‌ای غیر از منطقه‌ی خود انتخاب کنید، در سهمیه‌ی آزاد رقابت می‌کنید.

(3) دفترچه‌ی راهنمای انتخاب رشته را مطالعه کنید

دفترچه‌ی راهنمای انتخاب رشته‌ی هر گروه آزمایشی شامل اطلاعات کامل کدرشته‌محل‌ها، ظرفیت‌ها، شرایط و ضوابط بومی‌گزینی است. این دفترچه را از اینجا دریافت کنید: دریافت دفترچه‌ی انتخاب رشته‌‌ی کنکور ۱۴۰۵ + راهنمای کامل انتخاب رشته و کارنامه‌ی ملاک عمل

(4) به تعهدات خدمت توجه کنید

برخی سهمیه‌ها (مانند مناطق محروم و بلایای طبیعی) دارای تعهد خدمت پس از فارغ‌التحصیلی هستند. پیش از انتخاب این کدرشته‌محل‌ها، از شرایط تعهد مطلع شوید.

❓ سوالات متداول

سهمیه‌ی مناطق چگونه تعیین می‌شود و ملاک آن چیست؟

ملاک اصلی، بخش محل تحصیل سه سال آخر متوسطه (پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم) است. اگر سه سال آخر در مناطق مختلف بوده، منطقه‌ی مرفه‌تر ملاک است. محل تولد در تعیین سهمیه‌ی مناطق تأثیری ندارد.

تفاوت سهمیه‌های مناطق یک، دو و سه چیست؟

منطقه‌ی یک شامل شهرهای بزرگ و برخوردار (تهران، مشهد، اصفهان، تبریز، شیراز) است. منطقه‌ی دو شامل شهرهای نیمه‌پیشرفته و منطقه سه شامل مناطق کم‌برخوردار و روستایی است. تفاوت اصلی در سطح امکانات آموزشی و رقابت است.

اگر سهمیه‌ی منطقه‌ی سه داشته باشم، اما رشته‌ای غیربومی انتخاب کنم، چه می‌شود؟

در این حالت، سهمیه‌ی منطقه‌ی سه روی شما اعمال نمی‌شود و در سهمیه‌ی آزاد با سایر داوطلبان رقابت می‌کنید. سهمیه‌ی مناطق فقط در کدرشته‌محل‌های بومی اعمال می‌شود.

آیا متقاضیان دارای معلولیت در کنکور سراسری، سهمیه‌ی منطقه سه محسوب می‌شوند؟

بله، همه‌ی متقاضیان دارای معلولیت بینایی، شنوایی، جسمی حرکتی، آسیب گفتار و زبان، تکاملی رشد و اعصاب و روان، جزو سهمیه‌ی منطقه سه محسوب می‌شوند.

سهمیه‌ی مناطق محروم چه تفاوتی با سهمیه‌ی مناطق دارد؟

سهمیه‌ی مناطق محروم مختص ۹ استان خاص (ایلام، بوشهر، چهارمحال و بختیاری، سیستان و بلوچستان، کردستان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، لرستان و هرمزگان) است و حداقل ۴۰٪ ظرفیت دانشگاه‌های این استان‌ها به بومی‌های همان استان اختصاص می‌یابد.

✨ تراز و هم‌درس؛ همراهان هوشمند شما در مسیر انتخاب رشته و موفقیت تحصیلی
مشاهده‌ی هوش مصنوعی تراز | مشاهده‌ی اپلیکیشن هم‌درس